|
Arılar, bitkilerin tozlaşması ve çeşitli arı ürünleri için yetiştirilir. Bal arısı her polen seferinde ortalama 100 çiçeği dolaşmakta ve toplam ağırlığı 20 mgr'ı bulan(beş milyon tane) polen toplamaktadır. Bir arı ailesi yılda kovana 40 kg kadar polen taşır.
Bilindiği gibi arılar bitkilerden nektar(böcekleri ve kuşları çeken tatlı öz suyu) ve polen toplar. Bir arı ilk olarak hangi bitki türünden polen almaya başlamışsa, yükünü tamamlayıncaya kadar sadece o bitki türünün çiçeklerini dolaşır. Arılar önce polen toplamaya başlamış ise, ayrıca nektar toplama yoluna gitmez. Eğer çalışmaya önce nektar toplamadan başlanmış ise ,nektar yükü tamamlandıktan sonra polen toplanır,böylece kovana hem nektar hem de polenle dönülür. Bu şekilde aynı tür bitkiler arasında tozlaşma yapılmış olur. Feromonlar Arıların davranışlarının şekillenmesinde ve haberleşmelerinde feromenler(mesaj molekülü)önemli rol oynar. Feromonlar genelde ana arının çene bezlerinden salınır. Kovan ortamına salınan feromonlar vasıtasıyla kovandaki binlerce arı aile birliği içinde bir arada tutulur. Her ana arının feromon kokusu farklıdır. Bir ailedeki arılar, kendi ana arılarını, yuvalarını ve ailenin diğer fertlerini bu koku ile tanır. Arılar bu koku sayesinde başka kovanlara yönelmediği gibi, şaşırarak kovanlarına girmeye çalışan arılara da izin vermez. Her kovanın giriş deliği önünde, kovanı korumakla görevlendirilmiş, özel donanımlı bekçi arılar bulunur. Bu arılar aileye tecavüze yeltenen herhangi bir yabancıyı kovan giriş deliği önünde tesirsiz hale getirmektedir. İçeri girişine engel olamadıkları yabancıya ise 2 hepton adlı bir alarm feromonuyla damgalayarak kovandaki bütün fertlerin ona saldırmasını sağlamaktadır. Ayrıca işçi arılar, nektar veya polenini aldıkları çiçekleri de 2 heptonla işaretleyerek diğer arıların aynı çiçekte gereksiz yere zaman kaybı önlenmektedir. Arılar zengin bir kaynak bulduklarında ise, klasik danslarına ilaveten, kaynağı ve bu kaynakla kovan arasındaki yolu, nasanof feromonu ile işaretleyip diğer arıları oraya yönlendirmektedir. Petek İnşası İşçi arıların karınlarının alt kısmına yerleştirilen mum bezlerinden çıkan bal mumuyla altıgen şeklinde yapılır. Yapılan mühendislik hesapları; belirli bir saha da yer kaybı olmadan, en az bal mumu kullanılarak, en dayanıklı en kolay ve en az işçilikle yapılan, en fazla gözün sığdırabildiği, en uygun şeklin altıgen olduğunu göstermektedir. Temizlik Anlayışı Bal arıları; temizlik, titizlik ve çalışkanlığın sembolüdür. Arılar yaz aylarında, aylarca süren kışlatma dönemi boyunca dışkılarını son bağırsaklarında depolar ve baharın ilk uçuşunda dışarıya atarlar. Arılar bir şekilde kovana giren ve iğneleyerek öldürdükleri yabancı canlıları dışarı taşıyamazlarsa propolis(arılar tarafından üretilen dezenfekten madde) ile dezenfekte ederek kokuşmalarını ve kovanı kirletmelerini önlerler. Her gün meradan dönen binlerce arı, yuvaya herhangi bir enfeksiyon bulaşmaması için çok güçlü bir antimikrobiyal tesiri olan propolis ile kovan giriş deliği dezenfekte edilerek içeri alınır.
Zambak Yayınları Biyoloji Kitabından alınmıştır.
|
